2015 | Venhuizen | Drechterland

Voor aanvang van het onderzoek werden binnen het plangebied resten verwacht van een stolpboerderij. Deze boerderij zou mogelijk bovenop een middeleeuwse ophoging zijn gebouwd. Aan de Westerkerkweg is nog maar weinig archeologisch onderzoek verricht en het was dan ook niet duidelijk om wat voor soort ophoging het zou moeten gaan. Naast de sporen uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd was de verwachting op sporen uit de Bronstijd middelhoog.

Tijdens het onderzoek werd snel duidelijk dat van de stolpboerderij bijna niets bewaard was gebleven. Aan de zuidzijde tegen de straatzijde aan, werden gestapelde zoden gevonden die middeleeuwse ophogingslagen begrensden. Met hulp van Daniël Postma en Johan Nicolay van de Rijksuniversiteit van Groningen (RUG) werden de resten geïnterpreteerd. Het bleek te gaan om de flank van een podium waarop in de Late Middeleeuwen een huis stond. Deze zijkant was in meerdere fases bekleed met kleizoden die in de laatste fase zo waren neergelegd dat de graskant aan de buitenzijde kon doorgroeien. Tegen de flank aan was afval geworpen bestaand uit as, houtskool, klei en kleine bot- en aardewerkfragmenten. Dit gebeurde vanaf een trapconstructie die onderdeel uitmaakte van de buitenste zodenbekleding.

Het huispodium was vermoedelijk in eerste instantie rechthoekig en heeft in de loop der tijd door uitbreidingen, reparaties en verwering een meer ovale vorm gekregen. Deze vorm is nog zichtbaar in de perceelsgrens op de kadastrale minuut. De achterzijde van het podium werd begrensd door een sloot die door uitbreiding minimaal een keer naar achter is verlegd. Van de huizen zelf, die op de ophoging stonden, werd weinig teruggevonden. Een paar verstoorde vloerlagen aan de noordzijde zijn de enige directe aanwijzingen voor de aanwezigheid van de huizen. Vermoedelijk waren de huizen eenschepig en stonden de houten stijlen van de dakconstructie vlak langs of in de lange wand. Deze stonden waarschijnlijk op een houten stijlvoetplaat of op sloffen.

Het aardewerk moet nog nader worden bekeken, maar het lijkt erop alsof de oudste ophogingen in de 13de eeuw plaatsvonden. Het huispodium is in ieder geval in de 14de eeuw nog in gebruik geweest. Het is de eerste keer dat een dergelijke constructie in West-Friesland wordt herkend. Deze podia komen in Friesland, Groningen en Noord-Duitsland voor vanaf de late IJzertijd tot zeker in de 10de eeuw. De vondst uit Venhuizen is daarmee niet alleen de jongste, maar geeft ook aan dat tot ver buiten het huidige Friesland volgens deze kusttraditie werd gebouwd.


Deze tekst is geschreven door Sander Gerrtisen en eerder gepubliceerd in de Kroniek van Noord-Holland over 2015. In het rapport zijn de laatste resultaten en conclusies te lezen.


Download hier het volledige rapport