|

Het gerestaureerde Mercuriusbeeld (foto: Restaura).

Tijdens de Vijfde Dag van de Westfriese Archeologie werd een bijzonder beeld onthuld, namelijk een terracotta beeld van de god Mercurius. Het beeld werd gevonden tijdens de opgraving tussen de Davidstraat en de Romeinstraat in Enkhuizen. Uit een kuil die was opgevuld met grond en puin kwam het beeld in stukken tevoorschijn. Op basis van de scherven uit deze kuil blijkt dat dit beeld in de 18de eeuw is weggegooid.

Het Provinciaal Depot voor archeologie van Noord-Holland, dat alle archeologische vondsten uit Enkhuizen beheert, heeft het beeld bij restauratieatelier Restaura laten restaureren. Het resultaat is verbluffend.

Het is een beeld van de god Mercurius in Romeinse kledij en met een hoedje. Oorspronkelijk hebben aan dit hoedje vleugels vastgezeten, maar deze zijn afgebroken. Ook de armen en de onderkant van de benen met de voeten zijn niet meer aanwezig.

Waarschijnlijk zat de linkerarm gebogen aan het lichaam vast en was de rechterarm naar voren uitgestoken. Met deze arm hield hij een staf vast, vermoedelijk van metaal. Deze met slangen omwonden staf was in de Romeinse tijd het symbool van een boodschapper. Mercurius was dan ook de god van de reizigers en handelaren.

In de 17de eeuw werden in Nederland schoorsteenbeelden van terracotta gemaakt. Vooral het atelier van Otto Reyersz van Schaijck in Den Haag was bekend. Hij maakte schoorsteenwangen met vlakke achterkant, die tegen de achterzijde van de schouw werden geplaatst. Vrijstaande terracotta schoorsteenbeelden zijn onbekend, maar deze bestaan wel in natuursteen.

In 1648 kreeg Van Schaijck octrooi om ook ‘beelden van aarde te bakken om binnenshuis boven deurkozijnen of op andere plaatsen tot sieraad van de huizen geplaatst te worden’. Mogelijk stond het Mercuriusbeeld in Enkhuizen in het huis van een rijke handelaar.